Konkurs Fotografii Górskiej „Lawiny” 2026

Zmierzch

Po raz dwudziesty Rudzkie Stowarzyszenie Inicjatyw Niebanalnych In‑nI oraz Klub Fotograficzny „Źródło” z Rudy Śląskiej zapraszają wszystkich miłośników gór – zawodowców i amatorów – do nadsyłania swoich prac na konkurs fotograficzny o tematyce górskiej.

Tegoroczny temat konkursu to: „Zmierzch”.

Zmierzch – z jednej strony koniec pięknej historii dnia, okraszony feerią kolorów, mozaiką chmur i obłoków, ostatnimi odbijającymi się czerwieniami i żółciami słońca, które schowało się za horyzont. Z drugiej strony to moment przejścia w ciszę, stan odpoczynku, nabierania sił i czekania na brzask. Jak widz czekający na zmierzch z zachwytem i nadzieją na mistyczny zielony promień tuż przed jego pojawieniem się, tak i my czekamy na Wasze prace interpretujące temat.

Do udziału zapraszamy zarówno twórców fotografii klasycznej, jak i tych, którzy eksperymentują, tworzą obrazy kreacyjne, konceptualne czy symboliczne. Tegoroczny temat stawia na subiektywność spojrzenia, a nie topograficzną precyzję.

Jurorzy – z Klubu Fotograficznego „Źródło” – jak co roku z uwagą i otwartością podejdą do każdej nadesłanej pracy. Najlepsze zdjęcia zostaną wydrukowane na koszt organizatora i zaprezentowane podczas uroczystego wernisażu w Galerii „Fryna” w Śląskim Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej 20 listopada 2026 roku o godz. 17:30. Wystawę zamknie finisaż 3 grudnia o godz. 18:00.

Fotografie na konkurs (maks. 3) wysyłamy pocztą elektroniczną na adres kfg.lawiny@gmail.com do dnia 18 października 2026. Szczegóły techniczne znajdują się w Regulaminie KFG „Lawiny” 2026.

Szczegóły na blogu konkursowym:

https://kfg-lawiny.blogspot.com/2026/09/konkurs-fotografii-gorskiej-lawiny-2026.html

Projekt: Bartosz Klosek

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

Rezonans rozpadu

Kiedy forma przestaje mamić, zaczyna się doświadczenie szczeliny

Żyjemy w cieniu pęczniejącej geometrii pychy. Współczesność, napięta do granic możliwości przez autorytarne gesty tych, którzy mienią się architektami ładu, zaczyna trzeszczeć w szwach. Jednak sztuka, która próbuje ten stan jedynie zreferować, ponosi klęskę – staje się publicystyką, kolejną warstwą informacyjnego szumu. Prawdziwy niepokój rodzi się tam, gdzie obraz odkleja się od dosłowności, by stać się czystym zapisem napięcia.

Wystawa Klubu Fotograficznego „Źródło” "Brzmienie ciszy" w przestrzeniach Urzędu Miasta Ruda Śląska nie jest zbiorem niezależnych dokumentów. To jeden, wielowarstwowy Akord. To rezonans świata, który na naszych oczach dąży do samounieważnienia, rozpisany na cztery uderzenia w tę samą strunę.

Cztery strony milczenia

Tkanka tej ekspozycji utkana jest zarówno ze słów, jak i z rezygnacji z nich. Ta dwoistość buduje wewnętrzne, dramatyczne napięcie.

Powłoka i tusz. Pierwsze dotknięcie rzeczywistości przychodzi z gęstym, lepkim rytuałem, o którym mówi Bartosz Klosek w swoim „Czernidle”. To opowieść o nieustannym maskowaniu pustki, o codziennym barwieniu i zacieraniu śladów, byle tylko nie ujrzeć surowej prawdy. Czernidło to strefa komfortu, w której kultura próbuje zamalować swój własny strach.

Architektura pozoru. W ten pejzaż wchodzą prace Aleksandra Orszulika, który rezygnuje z komentarza, pozwalając mówić samej strukturze. Jego obecność w Akordzie to surowy rygor linii i podziałów. To rozpaczliwa, czysto ludzka próba ustrukturyzowania chaosu, zamknięcia lęku w bezpiecznych, geometrycznych ramach. Ta cisza projektuje iluzję, że nad światem da się jeszcze zapanować za pomocą czystej formy.

Topografia niepokoju. Z tą formalną dyscypliną kontrastuje niemy zapis Krzysztofa Stryja. Jego obrazy wprowadzają do Akordu element widmowy – przestrzeń, która została odarta z neutralności i przesiąkła wewnętrznym dramatem. Krajobraz i miejsce stają się tu teatrem psychicznym, w którym każdy kąt i każda płaszczyzna zdają się drżeć w oczekiwaniu na uderzenie. To topografia po katastrofie, która jeszcze się nie wydarzyła, ale już jest obecna w powietrzu.

Zderzenie i ślad. Finał tego tąpnięcia materializuje się w „Duchach przyszłości” Łukasza Cyrusa. To tutaj absolut „Supremacji” napiera na kruchą powłokę, doprowadzając do pęknięcia formy, podczas gdy bezradna „Koalicja schyłku” kruszy się poza linią własnego frontu. To, co u Orszulika było porządkiem, a u Stryja przeczuciem, tutaj staje się ostatecznym procesem erozji.

Pytanie o resztę

Wizualne milczenie Aleksandra Orszulika i Krzysztofa Stryja działa w tym zestawie jak spoiwo – udowadnia, że najgłębsze traumy cywilizacji nie potrzebują literackiej narracji. Kiedy zdejmiemy z twarzy warstwy społecznego czernidła, kiedy pękną geometryczne klatki, w których próbujemy się schronić, i kiedy przestrzenie wokół nas ostatecznie zastygną w wyczekiwaniu – co tak naprawdę pozostanie?

Wystawa „Źródła” nie oferuje ukojenia ani łatwego moralizatorstwa. Nie wskazuje winnych palcem, bo winna jest sama struktura pychy, którą jako ludzkość nasycamy każdego dnia. Stawia widza w punkcie krytycznym, przed pękniętym zwierciadłem geometrycznego świata, i zmusza do zadania sobie jednego, fundamentalnego pytania:

Czy w świecie, który z taką konsekwencją kruszy własne fundamenty, potrafimy ocalić coś więcej niż tylko powidoki naszej obecności?

Odpowiedź nie pojawi się na ścianach galerii. Ona musi wybrzmieć w Was.

Wystawę można oglądać na I piętrze Urzędu Miasta Ruda Śląska w godzinach pracy UM.

"Duchy przyszłości". fot. Łukasz Cyrus, 2018.

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

Symbioza w ruchu

O spotkaniu, które wydarzyło się pomiędzy obrazami

Są takie wernisaże, które nie zaczynają się w chwili przecięcia symbolicznej wstęgi, lecz dużo wcześniej — w relacjach, w pamięci, w drobnych napięciach, które gromadzą się w ludziach i przestrzeni. Wczorajsze otwarcie „Symbiozy” Aleksandra Orszulika było właśnie takim wydarzeniem: nie tyle prezentacją fotografii, ile spotkaniem, w którym obrazy stały się pretekstem do rozmowy, a rozmowa — przedłużeniem obrazów. CINiBA, ze swoją charakterystyczną geometrią i spokojem, przyjęła nas jak miejsce, które zna rytm naszych kroków.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Atmosfera była swobodna, niemal domowa. Przyszli znajomi Olka, członkowie Klubu „Źródło”, osoby związane z ZPAF OŚ, uczestnicy jego warsztatów i spotkań. Wszyscy ci, którzy wiedzą, że fotografia jest dla niego nie tylko medium, ale sposobem bycia w świecie. I że każda jego wystawa jest kolejnym etapem tej drogi.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Prezentowane prace — starannie przygotowane, przemyślane, precyzyjne — układały się w rytm CINiB-y. Dominowały dyptyki, w których geometryczne formy architektury prowadziły dialog z własnym odbiciem. Linie, kąty, powtórzenia. A jednak to nie geometria przyciągała mnie najmocniej, lecz momenty, w których Olek pozwolił jej się przełamać. Płynne formy poręczy, miękkie krzywizny klatki schodowej, organiczne gesty światła — te obrazy otwierały przestrzeń na coś bardziej ludzkiego, bardziej cielesnego.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Właśnie tam, w tych załamaniach, najmocniej wybrzmiewała dla mnie Fotografia Odklejona. Nie w deklaracji, lecz w działaniu. W tym, że obraz nie próbował być o architekturze, ani o człowieku, ani o relacji między nimi. On po prostu się wydarzał — jako spotkanie, jako napięcie, jako ślad. W dyptykach widać było konstrukcję, ale w płynnych formach — esencję. Strata dosłowności stawała się zyskiem obecności.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Patrząc na te fotografie, miałem wrażenie, że Olek nie tyle opisuje CINiB-ę, ile pozwala jej mówić własnym językiem. A jednocześnie — że sam staje się jej współtwórcą. To właśnie gest NADFOTOGRAFICZNY: obraz jako manifestacja relacji, która nie jest ani mimetyczna, ani abstrakcyjna, lecz egzystencjalna.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Podczas wernisażu wykonałem fotograficzny reportaż. Zdjęcia — zapis tego, co wydarzyło się pomiędzy ludźmi, pomiędzy obrazami, pomiędzy przestrzenią a ruchem. Wczorajszy wieczór był nie tylko prezentacją prac, ale także żywą symbiozą: ludzi, światła, architektury i myśli.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

„Symbioza” okazała się nie tyle tytułem wystawy, ile jej doświadczeniem. Widziałem, jak obrazy Olka rezonują z przestrzenią, jak ludzie odnajdują w nich własne ścieżki, jak CINiBA — ta pozornie chłodna, uporządkowana struktura — staje się miejscem spotkania. To był wieczór, w którym fotografia nie reprezentowała świata, lecz go współtworzyła. A to, w moim rozumieniu, jest jej najgłębszą możliwą prawdą.

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Miejsce i czas wydarzenia

Wernisaż: 24 lutego 2026 r., godz. 17:00

Miejsce: CINiBA, hol główny

Adres: ul. Bankowa 11a, Katowice

Strona wydarzenia: ciniba.edu.pl

Wernisaż wystawy "Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA. fot. Łukasz Cyrus, 2026.

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

"Symbioza" Aleksandra Orszulika w CINiBA

O przenikaniu się przestrzeni i człowieka

Są takie miejsca, które nie tylko przyjmują nas w swoje wnętrze, ale zaczynają w nas pracować — jakby ich geometria, światło i rytm miały własny puls, zdolny zsynchronizować się z naszym. W takich przestrzeniach fotografia przestaje być dokumentem, a staje się rozmową. Właśnie tam, wśród betonowych płaszczyzn i szklanych prześwitów CINiB-y, Aleksander Orszulik buduje swoją opowieść o relacji człowieka z architekturą. Opowieść, która nie szuka dosłowności, lecz napięcia między tym, co widzialne, a tym, co dopiero się wydarza.

„Symbioza” wyrasta z uważności. Z obserwacji, jak sylwetki użytkowników biblioteki — skupionych, zamyślonych, zanurzonych w pracy — stapiają się z porządkiem przestrzeni, która ich otacza. Orszulik nie zatrzymuje ruchu, lecz pozwala mu się rozproszyć. Linie korytarzy, odbicia w szkle, rytm schodów i balustrad — wszystko to przestaje być tłem, a staje się równorzędnym uczestnikiem obrazu.

W tych fotografiach nie ma hierarchii. Człowiek nie dominuje nad architekturą, a architektura nie przytłacza człowieka. Obie strony tracą swoją dosłowność, by stworzyć nową jakość: wspólny organizm, w którym myśl i materia wzajemnie się wspierają. To właśnie tytułowa symbioza — proces, w którym przestrzeń staje się przedłużeniem wewnętrznych poszukiwań, a człowiek nadaje jej sens poprzez obecność.

Orszulik nie opisuje biblioteki. On ją odsłania — jako miejsce, które nieustannie pracuje, choć nie wydaje dźwięku. Jako konstrukcję, która nie tylko przechowuje wiedzę, ale ją umożliwia. Jako przestrzeń, która nie jest neutralna, lecz współtwórcza.

„Symbioza” to zaproszenie do spojrzenia na CINiB-ę inaczej: nie jak na budynek, lecz jak na żywy układ, w którym każdy cień, każda linia i każda sylwetka mają swoje miejsce. To także przypomnienie, że fotografia może być narzędziem nie tyle rejestracji, ile rozumienia — sposobem na uchwycenie subtelnych relacji, które zwykle umykają w codziennym pośpiechu.

Miejsce i czas wydarzenia

Wernisaż: 24 lutego 2026 r., godz. 17:00

Miejsce: CINiBA, hol główny

Adres: ul. Bankowa 11a, Katowice

Strona wydarzenia: https://ciniba.edu.pl/

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

Jura. Tam, gdzie przeplatają się czasy – spotkanie z autorami seansu w fotoplastykonie

Rozmowa z fotografikami ZPAF o kulisach powstawania seansu „Tam, gdzie przeplatają się czasy” w ramach wystawy „Jura. Kraina bez końca” w Muzeum Śląskim

Jura wraca do Muzeum Śląskiego – i wraca także nasza opowieść o miejscu, w którym czas się nakłada, a krajobraz nosi ślady ludzkich historii. Pisałem już o tym w tekstach „Jura w obrazie i pamięci” oraz „Jura. Kraina bez końca – moje miejsce, nasza opowieść”. Teraz ta historia otwiera się na nowo – tym razem w formie spotkania z tymi, którzy patrzą na Jurę przez wizjer aparatu i przez własną pamięć.

Seans w fotoplastykonie „Tam, gdzie przeplatają się czasy”, przygotowany przez dr. Kamila Myszkowskiego we współpracy ze Związkiem Polskich Artystów Fotografików Okręgu Śląskiego, stał się jednym z ważnych wątków całego projektu „Jura. Kraina bez końca”. To tam obraz fotograficzny zamienia się w medytację nad przemijaniem, trwaniem i napięciem między naturą a architekturą. Teraz do tego seansu dopisujemy kolejny rozdział – rozmowę.

W sobotę, 7 lutego 2026 roku o godzinie 17.00, w Muzeum Śląskim w Katowicach odbędzie się spotkanie autorskie z fotografikami ZPAF, autorami seansu w fotoplastykonie. Będzie to panel dyskusyjny połączony z pokazem fotografii w formie slajdów. Porozmawiamy o kulisach powstawania zdjęć, o wyborach i wątpliwościach, o tym, jak fotografować miejsce, które znamy „na pamięć”, a które wciąż potrafi nas zaskoczyć.

Jura, którą pokazujemy w fotoplastykonie, to nie jest Jura z pocztówek. To przestrzeń przemian, pęknięć, śladów – krajobraz, w którym spotykają się wspinacze, turyści, mieszkańcy, przyroda i historia. Każdy z autorów seansu wnosi do tej opowieści własny język i własną wrażliwość. W spotkaniu wezmą udział: Antoni Kreis, Arkadiusz Ławrywianiec, Grzegorz Maciąg, Mirosław Miranowicz, Joanna Nowicka, Aleksander Orszulik, Krzysztof Szlapa, Janusz Wojcieszak oraz ja – Łukasz Cyrus. Rozmowę poprowadzi dr Kamil Myszkowski, kurator pokazu „Tam, gdzie przeplatają się czasy”.

Dla mnie to kolejny moment, w którym Jura – miejsce bliskie, oswojone, odwiedzane setki razy – staje się na nowo przestrzenią pytań. O to, co zachować w kadrze, a co zostawić poza nim. O to, jak opowiadać o krajobrazie, który jest jednocześnie domem, mitem i polem konfliktu. O to, czy fotografia może jeszcze być narzędziem uważności, a nie tylko kolekcjonowania widoków.

Jeśli czytaliście wcześniejsze wpisy o wystawie i seansie, to sobotnie spotkanie będzie naturalnym ciągiem dalszym tej opowieści. Jeśli jeszcze nie mieliście okazji zobaczyć „Jury. Krainy bez końca” ani seansu w fotoplastykonie – to dobry moment, by zacząć właśnie od rozmowy z tymi, którzy współtworzą tę narrację obrazem.

Informacje praktyczne:

• Miejsce: Muzeum Śląskie w Katowicach, ul. T. Dobrowolskiego 1
• Data: sobota, 7 lutego 2026
• Godzina: 17.00
• Wydarzenie: spotkanie autorskie wokół seansu w fotoplastykonie „Tam, gdzie przeplatają się czasy” (panel dyskusyjny + pokaz slajdów)
• Autorzy fotografii: Łukasz Cyrus, Antoni Kreis, Arkadiusz Ławrywianiec, Grzegorz Maciąg, Mirosław Miranowicz, Joanna Nowicka, Aleksander Orszulik, Krzysztof Szlapa, Janusz Wojcieszak
• Prowadzenie: dr Kamil Myszkowski

Kirkut na Kierkowie, Żarki. fot. Łukasz Cyrus, 2025.

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

Zaproszenie do Galerii Katowice na spotkanie z Fotografią Odklejoną

O fotografii, która odkleja się od rzeczywistości – i o tym, co zostaje między obrazem a człowiekiem

Plakat: Beata Mendrek.

21 stycznia 2026 roku o godzinie 18:00 w Galerii Katowice ZPAF spotkamy się, by porozmawiać o fotografii, która nie potrzebuje naśladować rzeczywistości, by być prawdziwa. Związek Polskich Artystów Fotografików Okręg Śląski zaprasza na wydarzenie z cyklu „Poznajmy się”, które poprowadzi Antoni Kreis.

To spotkanie nie będzie wykładem ani prezentacją dorobku. Bardziej – próbą wspólnego zastanowienia się nad tym, czym staje się obraz, kiedy odkleja się od świata, który znamy. Nad tym, jak fotografia może funkcjonować jak muzyka instrumentalna: bez słów, bez narracji, bez konieczności tłumaczenia się z własnego istnienia.

Od końca lat dziewięćdziesiątych fotografia jest dla mnie przestrzenią poszukiwań – najpierw intuicyjnych, później coraz bardziej świadomych. Z tych poszukiwań narodziła się Fotografia Odklejona, a następnie NADFOTOGRAFIA – koncepcje, które rozwijam w krótkich esejach publikowanych na blogu i stronie autorskiej. To właśnie one staną się punktem wyjścia do rozmowy.

Spotkanie będzie rejestrowane, a wstęp – jak zawsze – wolny.

Zapraszam wszystkich, którzy chcą porozmawiać o obrazie nie jako o zapisie rzeczy, lecz jako o śladzie emocji, wyobraźni i pamięci. O fotografii, która nie musi być opowieścią, by stać się doświadczeniem.

Do zobaczenia w Galerii Katowice, przy ul. Dąbrowskiego 2.

Link do zaproszenia na stronie ZPAF OŚ:
zpaf.katowice.pl

Łukasz Cyrus, 2026

Wpisz swój e-mail:

Między kuchnią a ringiem

Studium relacji, władzy i ról społecznych

Słowo „relacja” wywodzi się z łacińskiego relatio i niesie ze sobą znaczenia opowiadania oraz związku. To właśnie ta wieloznaczność stała się osnową najnowszej, zbiorowej wystawy Związku Polskich Artystów Fotografików Okręg Śląski, zatytułowanej „Relacje”. Wernisaż tego wydarzenia stanie się okazją do zaprezentowania jednej z moich prac z cyklu „Kura domowa”, zatytułowanej „Barbie Balboa”.

Fotografia ta, choć powstała w roku 2006, a więc w okresie poprzedzającym sformalizowanie Fotografii Odklejonej, pozostaje aktualnym głosem w dyskusji o dynamice związków międzyludzkich. Jest to obraz inscenizowany, posługujący się estetyką kiczu i groteski, by pod powierzchnią żartu ukryć pytania o naturę władzy, konfliktu i ceny, jaką płacimy za społeczne dopasowanie.

W „Barbie Balboa” przestrzeń domowa – sterylna, nowoczesna kuchnia – traci swą niewinność, stając się areną walki. Tradycyjne atrybuty „kury domowej”, strażniczki ogniska, zostają zastąpione rekwizytami z sali treningowej. Tytułowa bohaterka to hybryda dwóch sprzecznych archetypów: uprzedmiotowionej, plastikowej doskonałości „Barbie” oraz nieustępliwej siły i walki o przetrwanie, którą symbolizuje „Rocky Balboa”.

Obraz ten bada moment przesilenia. Widzimy tu odwrócenie tradycyjnej hierarchii siły, swoisty nokaut patriarchalnego porządku, ale zwycięstwo to ma gorzki smak. Wycieńczenie bohaterki, jej pot i samotność pośród kuchennej scenografii sugerują, że relacja oparta na walce o dominację – nawet jeśli zakończona zwycięstwem – jest w istocie relacją niszczącą. To wizualna metafora „domowej wojny”, w której role społeczne stają się kostiumami, a bliskość ustępuje miejsca rywalizacji.

Praca ta jest przykładem Widzialności Alegorycznej. Nie dokumentuje ona konkretnego zdarzenia, lecz konstruuje obraz uniwersalnego mechanizmu. Poprzez przeniesienie elementów sportowych do sfery prywatnej, starałem się zdemaskować ukryte napięcia, które często towarzyszą nam w codziennym życiu, a które maskujemy uśmiechem lub konwenansem.

Serdecznie zapraszam do osobistej konfrontacji z tym obrazem oraz pracami pozostałych artystów, którzy podjęli się interpretacji tematu „Relacji”.

Wernisaż wystawy odbędzie się 5 grudnia 2025 roku o godzinie 18:00 w Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim (ul. Parkowa 1).

Będzie to doskonała okazja, by wspólnie zastanowić się nad tym, co łączy nas, dzieli i kształtuje w relacjach z drugim człowiekiem. Wystawa, której kuratorami są Beata Mendrek i Arkadiusz Ławrywianiec, będzie dostępna dla zwiedzających do 1 lutego 2026 roku.

Do zobaczenia w Nakle Śląskim.

"Kura domowa - Barbie Balboa".

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

W hołdzie dla tradycji - mistrzowie pejzażu w pokazie slajdów „Lawiny” 2025

Prezentujemy 46 wybitnych fotografii 26 autorów, którzy biorą udział w głosowaniu o Nagrodę Publiczności.

Kontynuując nasze podsumowanie XIX Konkursu Fotografii Górskiej „Lawiny”, przechodzimy do drugiej, równie ważnej części naszej prezentacji – pokazu slajdów.

Podczas gdy główna wystawa konkursowa, którą szczegółowo omawialiśmy w poprzednim artykule, skupiła się na eksploracji tematu „Góry nieoczywiste” poprzez środki konceptualne, symboliczne i abstrakcyjne, pokaz slajdów jest naszym hołdem dla mistrzowskiego rzemiosła i siły tradycyjnej fotografii pejzażowej. W tej edycji jury postanowiło w sposób szczególny docenić autorów, którzy w klasycznym ujęciu krajobrazu górskiego wykazali się wybitnym kunsztem, wrażliwością na światło i perfekcją kompozycyjną.

Do pokazu slajdów jury Konkursu Fotografii Górskiej „Lawiny” wybrało 46 zdjęć nadesłanych przez 26 autorów. Są to prace, które zachwyciły nas swoją estetyczną dojrzałością i dowodzą, że nawet w ramach tradycyjnego pejzażu wciąż można odnaleźć świeżość i siłę wyrazu.

Z dumą prezentujemy pełną listę autorek i autorów, których prace zakwalifikowały się do oficjalnego pokazu slajdów (kolejność alfabetyczna):

Adam Jeżewski
Agnieszka Wielińska
Arkadiusz Dalak
Bogusław Hruby
Ewa Ożdżyńska
Grażyna Kołodziejczyk-Zając
Grzegorz Szkutnik
Jakub Celiński
Jakub Depowski
Katarzyna Niedziołek
Krzysztof Buczyński
Leszek Wybraniec
Maciej Fliegel
Marek Gawor
Marek Wojnar
Marta Tobiczyk
Maryla Adamek
Piotr Pajor
Przemysław Treliński
Przemysław Neumann
Radek von Hirschberg
Roman Baran
Sebastian Góra
Sebastian Nikiel
Sławomir Kowalczyk
Włodzimierz Myszkowski

Głosowanie na Nagrodę Publiczności

Co niezwykle istotne, te 46 mistrzowskich prac bierze udział w walce o Nagrodę Publiczności. Pokaz slajdów będzie prezentowany przez cały czas trwania wystawy pokonkursowej w Galerii „Fryna”. Każdy odwiedzający będzie miał możliwość zagłosowania na fotografię, która jego zdaniem zasługuje na specjalne wyróżnienie.

Serdecznie gratulujemy wszystkim autorkom i autorom zakwalifikowanym do pokazu slajdów. Jednocześnie gorąco zachęcamy publiczność do odwiedzenia wystawy, obejrzenia obu jej części – głównej ekspozycji „Gór nieoczywistych” oraz pokazu mistrzowskiego pejzażu – i oddania głosu na swojego faworyta!

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

Wernisaż wystawy Konkursu Fotografii Górskiej "Lawiny" - "Góry nieoczywiste"

Kilka słów o wystawie Konkursu Fotografii Górskiej "Lawiny"- "Góry nieoczywiste"

Jako przewodniczący jury, mam zaszczyt podsumować obrady i podzielić się z Państwem refleksjami na temat prac nadesłanych na XIX Konkurs Fotografii Górskiej „Lawiny”. W tym roku, po tygodniu intensywnych obrad i przeanalizowaniu niemal 400 fotografii nadesłanych przez 123 autorów, jury stanęło przed trudnym zadaniem. Z tego bogatego zbioru do wystawy pokonkursowej wybraliśmy 25 prac 17 autorów, które w naszej ocenie najpełniej i w najbardziej intrygujący sposób podjęły dialog z tegorocznym tematem: „Góry nieoczywiste".

Temat ten był świadomym zaproszeniem do przekroczenia granic klasycznego pejzażu. Jako jurorzy, poszukiwaliśmy prac odważnych w interpretacji, nieszablonowych, osobistych, w których subiektywność spojrzenia dominuje nad topograficzną precyzją. Otrzymaliśmy fascynujący zbiór odpowiedzi, który dowodzi niezwykłej dojrzałości i kreatywności uczestników. Analiza wybranych prac pozwoliła nam na wyodrębnienie kilku kluczowych nurtów interpretacyjnych, które złożyły się na tę niezwykłą wystawę.

Gra z percepcją - iluzja i skala

Pierwszą, niezwykle wyrazistą grupą prac, były te, które weszły w konceptualną grę z percepcją widza. Autorzy prac udowodnili, że „nieoczywistość” może kryć się w mistrzowskim zakwestionowaniu tego, co widzimy.

Doskonałym przykładem jest tu praca Agnieszki Szymczyk pt. „Grzbiety”. Fotografia ta, na pierwszy rzut oka będąca klasycznym, monochromatycznym pejzażem, po chwili ujawnia swoją tajemnicę: pierwszy plan nie jest wzgórzem, lecz organiczną fakturą zwierzęcego grzbietu. Autorka odnalazła w naturze doskonały rym wizualny, zderzając ze sobą mikrokosmos ciała i makrokosmos krajobrazu. W jej drugiej pracy, „Rozmowy z wodą”, ponownie spotykamy się z iluzją – odbity w wodzie szczyt współistnieje z realnymi skałami i przezierającym przez taflę dnem, tworząc obraz wielowarstwowy i oniryczny.

Podobną strategię, opartą na zmianie skali, zastosowała Marta Jankowska. Jej „Topografia natury” to monumentalny, niemal wzniosły pejzaż, który w rzeczywistości jest ekstremalnym zbliżeniem powierzchni liścia. W obu tych przypadkach góra staje się ideą i formą, którą wrażliwy obserwator potrafi dostrzec w najbardziej nieoczekiwanych miejscach.

Pejzaż wewnętrzny - abstrakcja i medytacja

Druga grupa twórców odnalazła „góry nieoczywiste” nie w świecie zewnętrznym, lecz wewnętrznym. Prace te odrzucają topografię na rzecz stworzenia „pejzażu duszy”, stając się zapisem emocji, stanów medytacyjnych lub czystych doznań formalnych.

Tryptyk Jacka Boguckiego, „Górskie marzenia”, jest tego wyrazistym przykładem. Artysta przetwarza znane pasma (Beskidy, Tatry, Sudety) w niemal malarskie, abstrakcyjne wizje, tworząc subiektywny „atlas emocjonalny”, w którym barwa i forma są ważniejsze od realizmu. W podobnym duchu utrzymana jest praca Krzysztofa Szlapy „Kraina”, redukująca pejzaż do ascetycznej, monochromatycznej wizji, która jest bardziej stanem umysłu niż miejscem.

Inni autorzy, jak Grzegorz Sidorowicz (cykl „Karkonosze”), dokonują zdecydowanej redukcji, skupiając się na czystej materii – surowej fakturze skał i pęknięć, zamieniając pejzaż w studium czasu geologicznego. Bogusław Hruby w pracy „Zaspa” przekształca fragment śniegu w minimalistyczną, niemal suprematyczną kompozycję płaszczyzn. Z kolei Katarzyna Janota w jednej z prac z cyklu „W moim świecie” proponuje góry w pełni skonstruowane – architektoniczną wizję złożoną z napiętych, dynamicznych linii.

Anty-pejzaż - nieoczywistość antropocenu

Temat konkursu, co sami sugerowaliśmy w zaproszeniu, został także odczytany przez pryzmat działalności człowieka. Liczna grupa autorów odnalazła swoje „nieoczywiste góry” w krajobrazach antropogenicznych – hałdach poprzemysłowych, wyrobiskach i pejzażach miejskich.

Praca Janusza Wojcieszaka „Góry - ziemia garbata” nadaje zdegradowanym hałdom melancholijne, niemal romantyczne piękno, estetyzując je poprzez mgłę i chłodne światło. Mateusz Torbus w „Ruoko” monumentalizuje hałdę kruszywa, nadając jej powagę naturalnego szczytu poprzez abstrakcyjne kadrowanie.

Przemysław Neumann w „Śląskich szczytach” tworzy hybrydowy pejzaż, w którym wieża kościoła i kominy przemysłowe stają się równorzędnymi „szczytami”, definiującymi tożsamość regionu. Najbardziej dramatyczną wizję z tej grupy przedstawia Sebastian Góra w pracy „Dhanbad - Indyjskie królestwo węgla”. Jest to surowy, niemal apokaliptyczny obraz kopalni odkrywkowej, a monumentalność tego anty-pejzażu uświadamiają nam dopiero dwie drobne ludzkie sylwetki, ukazujące prawdziwą skalę tej „góry”.

Pejzaż symboliczny - alegoria i czas

Ostatnią grupę stanowią prace, w których góry stają się sceną dla uniwersalnej opowieści o ludzkim losie, pamięci i czasie.

Lilianna Ligęza-Jasik w pracy „Pomiędzy” tworzy wybitnie symboliczną, egzystencjalną alegorię. Niewielka postać ludzka na sterylnej, geometrycznej ścieżce staje pomiędzy dwoma przytłaczającymi masywami, co staje się metaforą ludzkiej kondycji. Krzysztof Koterba w „Krajobrazach życia” idzie jeszcze dalej, tworząc surrealistyczny kolaż z warstw pejzaży z różnych pór roku – od letnich lasów po ośnieżone szczyty – staje się on wizualnym palimpsestem życia jako sumy doświadczeń.

Wreszcie Agnieszka Król w tryptyku „Zimy już nie ma” wykorzystuje kolaż i materiały archiwalne, by opowiedzieć o stracie. Zestawiając współczesne, bezśnieżne Kalatówki ze wspomnieniem (archiwalną wklejką) pełnej zimy sprzed lat, tworzy intymny i bolesny zapis zmiany – zarówno klimatycznej, jak i tej zachodzącej w naszej pamięci.

Podsumowanie

Bogactwo 25 wybranych prac jest dowodem na to, że temat „Gór nieoczywistych” poruszył w uczestnikach pokłady niezwykłej kreatywności. Otrzymaliśmy wystawę różnorodną, skłaniającą do myślenia i wielowymiarową. Serdecznie gratulujemy wszystkim artystom, których prace znajdą się na wystawie pokonkursowej, i już teraz zapraszamy Państwa na wernisaż do Galerii „Fryna” mieszczącej się w Śląskim Teatrze Impresaryjnym w Rudzie Śląskiej przy ulicy Niedurnego 69. Wernisaż rozpocznie się 14 listopada 2025 o godzinie 17:30.

Wystawę Konkursu Fotografii Górskiej "Lawiny" - "Góry nieoczywiste" tworzą:

Agnieszka Król

Agnieszka Szymczyk

Bogusław Hruby

Edward Grządziel

Emilia Puta

Grzegorz Sidorowicz

Jacek Bogucki

Janusz Wojcieszak

Katarzyna Janota

Krzysztof Koterba

Krzysztof Szlapa

Lilianna Ligęza Jasik

Marta Jankowska

Mateusz Torbus

Przemysław Neumann

Robert Sic

Sebastian Góra

 Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

Jura. Kraina bez końca – moje miejsce, nasza opowieść

O wystawie w Muzeum Śląskim i seansie w fotoplastykonie

"Strażnik pustki". fot. Łukasz Cyrus, 2018.

Wernisaż, który mnie wzruszył. Wystawa, która łączy historię z osobistą pamięcią. Seans, który pozwala spojrzeć na Jurę z nowej perspektywy. Oto moja opowieść o wydarzeniu, które zapamiętam na długo.

16 października 2025 roku w Muzeum Śląskim w Katowicach odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Jura. Kraina bez końca” oraz seansu fotograficznego „Tam, gdzie przeplatają się czasy” w fotoplastykonie. Miałem zaszczyt uczestniczyć w tym wydarzeniu nie tylko jako widz, ale jako współtwórca – fotograf, członek ZPAF Okręgu Śląskiego i współautor seansu, który jest częścią tej niezwykłej prezentacji.

Już od progu czuć było wyjątkowość chwili. Elegancka oprawa, tłum gości, pełna sala audytorium – atmosfera prestiżu. Zachwycającym elementem otwarcia wernisażu był mural – animowany, pulsujący światłem, dźwiękiem i symboliką – przedstawiający motywy jurajskie: ostańce, zamki, jaskinie, faunę i florę. Dla miłośników Jury to prawdziwa gratka, dla mnie – echo tysiąca wspinaczek i spacerów, które odbyłem w tej krainie, odwiedzając ją blisko dwa tysiące razy.

Wystawa „Jura. Kraina bez końca” to monumentalna panorama – ponad czterysta obiektów, od skamieniałości po współczesną biżuterię, od map geologicznych po literackie cytaty. To opowieść o przestrzeni, która nie zna granic – ani administracyjnych, ani czasowych. Jura jawi się tu jako miejsce spotkania nauki, sztuki i duchowości. Wśród eksponatów znajdziemy dzieła romantycznych patriotów, projekty jurajskich domów, artefakty harcerskie, wspinaczkowe i speleologiczne, a także fotografie, które – jak moje – próbują uchwycić efemeryczne piękno tej krainy.

Seans „Tam, gdzie przeplatają się czasy”, przygotowany przez dr. Kamila Myszkowskiego we współpracy z ZPAF OŚ, to wizualna medytacja nad pamięcią i krajobrazem. Fotoplastykon staje się wehikułem czasu, a każda klatka – bramą do innej opowieści. Wspólnie z Aleksandrem Orszulikiem, kolegą z Klubu Fotograficznego „Źródło”, wzięliśmy udział w tej podróży, oddając hołd Jurze – miejscu, które kształtowało nasze spojrzenie, wrażliwość i tożsamość.

Jura to nie tylko przestrzeń geograficzna – to miejsce duchowe, kulturowe, osobiste. Wystawa i seans w Muzeum Śląskim to zaproszenie do refleksji, do zatrzymania się, do spojrzenia głębiej. Dla mnie to także moment dumy i wdzięczności – za możliwość współtworzenia tej opowieści. Zapraszam Was serdecznie do odwiedzin – niech Jura przemówi także do Was.

Informacje praktyczne:

• Muzeum Śląskie w Katowicach
• T. Dobrowolskiego 1, przestrzeń wystaw czasowych, poziom -4
• Wystawa i seans dostępne od 16.10.2025 do 15.03.2026
• Seans w fotoplastykonie: „Tam, gdzie przeplatają się czasy”
• Kuratorzy: dr Michał Burdziński (wystawa), dr Kamil Myszkowski (seans)

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

XIX Spotkania Górskie "Lawiny" 2025

Program XIX Spotkań Górskich "Lawiny" 2025

Spotkania Górskie "Lawiny", które od dziewiętnastu lat odbywają się w Rudzie Śląskiej gromadząc liczną publiczność ciekawą górskich opowieści filmowych i fotograficznych odbędą się w weekend 14-16 listopada 2025.

Program jest bogaty. Zobaczymy filmy z podróży w góry i doliny, spotkamy się z ludźmi, dla których przygoda jest codziennością, zajrzymy pod ziemię.

Tradycyjnie, imprezę otworzy wernisaż pokonkursowej wystawy fotografii przygotowanej przez Klub Fotograficzny "Źródło". Tegorocznym tematem Konkursu Fotografii Górskiej "Lawiny" były "Góry nieoczywiste". W konkursie wzięło udział ponad 120 osób przysyłając ponad 300 zdjęć. Otwarty temat sprowokował szerokie interpretacje tematu, stąd tegoroczna wystawa może być nową jakością w tradycji konkursu.

Spotkania Górskie "Lawiny" potrwają trzy dni, od 14 do 16 listopada, zaś otwarcie imprezy uświetni wernisaż, który zaplanowaliśmy na godzinę 17:30.

Wydarzenie odbędzie się w Śląskim Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej, ulica Piotra Niedurnego 69. Wystawa fotografii prezentowana będzie w Galerii Fryna, która mieści się w Teatrze.

Program Spotkań Górskich "Lawiny" 2025.

 

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

Jura w obrazie i pamięci

Wystawa „Jura. Kraina bez końca” i seans „Tam, gdzie przeplatają się czasy” w Muzeum Śląskim

Muzeum Śląskie w Katowicach zaprasza na wyjątkową podróż przez dzieje i wyobraźnię. Wystawa „Jura. Kraina bez końca” oraz seans w fotoplastykonie „Tam, gdzie przeplatają się czasy” ukazują bogactwo dziedzictwa Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, łącząc naukę, sztukę i współczesną fotografię.

Plakat seansu w Fotoplastykonie Muzeum Śląskiego.

Wystawa „Jura. Kraina bez końca”, przygotowana pod kuratelą dr. Michała Burdzińskiego, to pierwsza tak szeroka muzealna prezentacja poświęcona Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Ekspozycja obejmuje ponad czterysta obiektów – od skamieniałości sprzed milionów lat, przez zabytki archeologiczne i średniowieczne pamiątki, po dzieła sztuki współczesnej, modę i biżuterię inspirowaną krajobrazem Jury. Wystawa ukazuje, jak przestrzeń ta kształtowała wyobraźnię i kulturę kolejnych pokoleń, stając się miejscem spotkania historii i współczesności.

Integralną częścią projektu jest seans w fotoplastykonie Muzeum Śląskiego zatytułowany „Tam, gdzie przeplatają się czasy”, przygotowany przez dr. Kamila Myszkowskiego we współpracy ze Związkiem Polskich Artystów Fotografików Okręgu Śląskiego. To artystyczna interpretacja Jury, w której obraz fotograficzny staje się medium refleksji nad przemijaniem i trwaniem. Wśród autorów znaleźli się członkowie Klubu Fotograficznego „Źródło” z Rudy Śląskiej – Aleksander Orszulik i Łukasz Cyrus – których prace wpisują się w nurt poszukiwań nad pamięcią, tożsamością i symboliką krajobrazu.

Seans w fotoplastykonie, zestawiony z główną wystawą, tworzy wielowymiarową opowieść o Jurze. Z jednej strony ukazuje jej materialne dziedzictwo, z drugiej – otwiera przestrzeń dla interpretacji artystycznych, które pozwalają widzowi doświadczyć tej krainy w sposób osobisty i emocjonalny.

Muzeum Śląskie zaprasza na wernisaż wystawy „Jura. Kraina bez końca” oraz seansu „Tam, gdzie przeplatają się czasy”, który odbędzie się 16 października 2025 roku o godzinie 18.00 w Katowicach. Wydarzenie będzie tłumaczone na Polski Język Migowy.

Wystawa i seans pozostaną otwarte do 15 marca 2026 roku. To wyjątkowa okazja, by spojrzeć na Jurę Krakowsko-Częstochowską z perspektywy nauki, sztuki i fotografii.

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

Galeria w Czerni i Zieleni – Węglowa Atlantyda

Wystawa Węglowej Atlantydy w Szybie Franciszek jako osobista opowieść o pamięci, miejscu i obrazie

Główna przestrzeń wystawy - Szyb Franciszek.
fot. Łukasz Cyrus.

W sobotni wieczór, 6 września, Szyb Franciszek w Rudzie Śląskiej stał się przestrzenią nie tylko dla fotografii, ale dla emocji, wspomnień i rozmów, które zostaną z nami na długo. Wystawa „Galeria w Czerni i Zieleni – Węglowa Atlantyda” to nie tylko zbiór obrazów – to wspólna opowieść o tym, co przemija, ale nie znika.

Wchodząc do wnętrza Szybu Franciszek, czułem, że to nie będzie zwykłe otwarcie. Światło, zapach, toczące się rozmowy – wszystko układało się w atmosferę skupienia, pamięci i wspólnoty. Wystawa „Galeria w Czerni i Zieleni” to efekt miesięcy pracy, spacerów, rozmów i fotografowania miejsc, które wciąż mówią – choć czasem trzeba się wsłuchać.

Jako członek Klubu Fotograficznego „Źródło”, miałem zaszczyt współtworzyć ten projekt. Wspólnie z Aleksandrem Orszulikiem wnieśliśmy do Atlantydy lokalną perspektywę – spojrzenie zakorzenione w Rudzie, ale otwarte na jej przemiany. Jedno z moich zdjęć, prezentowane zarówno jako wielkoformatowy wydruk, jak i pocztówka, przedstawia mundur górniczy mojego ojca na tle stalowej elewacji pomalowanej w barwy zielono-czarne. Farba łuszczy się, odsłaniając rdzę – dla mnie to obraz dziedziczenia, pamięci i kruchości, która nie musi oznaczać słabości. Zdjęcie Olka, zaprezentowane tuż obok, przedstawia dłonie jego ojca trzymającego garść węgla. To obrazy historii, która powtarza się od dziesiątek lat i definiuje nasze miejsce i nasze osobiste historie.

Mundur i dłonie ojców w nocnym anturażu. fot. Łukasz Cyrus, 2025.

Podczas otwarcia padło wiele ważnych słów. Adam Kowalski mówił o sile wspólnoty i o tym, że tak kompletnej dokumentacji Rudy Śląskiej nie wykonano od lat. Michał Szalast przypomniał, że „dokument zawsze jest o człowieku, nawet jeśli na zdjęciu ten człowiek się nie znajduje”. Arkadiusz Gola dodał: „Fotografia dokumentalna to nie tylko zapis – to sposób myślenia o świecie”. A Jiří Siostrzonek, którego obecność była dla nas zaszczytem, powiedział: „Fotografia może być lustrem, ale może też być oknem – odbiciem miejsca i spojrzeniem w jego przyszłość”.

Oficjalne otwarcie wystawy. Od lewej: Jiri Siostrzonek, Arek Gola, Adam Kowalski, Michał Szalast.
fot. Łukasz Cyrus.

Licznie zgromadzona przed Lokalnym Centrum Tradycji publiczność.
fot. Łukasz Cyrus.

Szczególnym momentem było uhonorowanie Joanny Helander i Bo Perssona – artystów, którzy wnieśli do projektu nie tylko swój dorobek, ale też czułość wobec miejsca. Otrzymali od Adama Kowalskiego symboliczną Rudzką Cegłę – gest wdzięczności, który wybrzmiał mocno i szczerze.

Wręczenie Rudzkiej Cegły. Od lewej: Adam Kowalski, Joanna Helander, Bo Persson.
fot. Łukasz Cyrus.

Wystawa pozostanie otwarta jeszcze przez niedzielę, ale obrazy, które tam zobaczyliśmy, zostaną z nami na długo. Dla mnie to nie tylko projekt – to osobista podróż przez pamięć, przez Rudę, przez to, co zostaje, gdy wszystko inne się zmienia.

Nocne iluminacje przestrzeni Szybu Franciszek zrobiły wielkie wrażenie.
Na zdjęciu Joanna Helander na ulicy Wolności w Rudzie Śląskiej. fot. Bo Persson.
fot. Łukasz Cyrus.

Zaproszenie do lektury:

By przeczytać więcej o wystawie i jej kulisach, zapraszam do mojego felietonu opublikowanego na portalu Ślązag:

Wystawa w Szybie Franciszek – zapis emocji, pamięci i wspólnego wysiłku

Pamiątkowe zdjęcie uczestników wernisażu "Galeria w Czerni i Zieleni - Węglowa Atlantyda".
fot. Łukasz Cyrus.

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail:

Patrz poza — zaproszenie do rozwarstwienia

Finisaż wystawy fotografii GRANICE WYOBRAŹNI

Czarny kwadrat. Z pozoru stabilny, jednorodny, zamknięty. A jednak — wystarczy impuls, krzyk, by forma zaczęła pękać. W pracy „Patrz poza” konfrontuję widza z tym momentem: z doświadczeniem granicznym, które nie niszczy, lecz odsłania.

To nie jest fotografia w klasycznym rozumieniu. To przestrzeń emocji, napięcia i niedopowiedzenia. Monolit, który skrywa tożsamość, historię, ślad. Krzyk, który inicjuje rozwarstwienie. Czerwień konturów nie pełni roli estetycznej — to echo impulsu, który wyrwał strukturę z jej pierwotnej jednorodności.

„Patrz poza” to wezwanie do uważności. Do spojrzenia głębiej, poza powierzchnię, poza formę, poza oczywistość. To próba uchwycenia momentu, w którym obraz przestaje być tylko kształtem, a staje się pytaniem.

W ramach wystawy „Granice wyobraźni” organizowanej przez Okręg Śląski ZPAF, zapraszam na finisaż, który odbędzie się w piątek, 29 sierpnia 2025 o godz. 18:30 w Galerii Katowice ZPAF (ul. Dąbrowskiego 2).

Podczas oprowadzania autorskiego opowiem więcej o tym, co kryje się pod powierzchnią „Patrz poza” — o emocjach, które ją zbudowały, i o filozofii Fotografii odklejonej, która pozwala mi tworzyć obrazy nie naśladujące rzeczywistości, lecz ją przekraczające.

Do zobaczenia w przestrzeni rozwarstwienia.

"Patrz poza". fot. Łukasz Cyrus, 2025.

Łukasz Cyrus, 2025

Wpisz swój e-mail: